Το gaming πριν τον ύπνο κάνει καλό στον εγκέφαλο, σύμφωνα με νέα μελέτη
Μία συνεδρία gaming πριν τον ύπνο δεν χαλάει τον ύπνο – και μπορεί να μειώνει το στρες.
Η άποψη ότι το gaming πριν τον ύπνο προκαλεί διαταραχές είναι σχεδόν αυτονόητη. Ωστόσο, μια νέα μελέτη δείχνει ότι τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Ενα σύντομο session, λένε οι επιστήμονες σε ένα γρήγορο, έντονο παιχνίδι δράσης όχι μόνο δεν επιδεινώνει την ποιότητα του ύπνου, αλλά συνδέεται και με μικρή βελτίωση σε συγκεκριμένες γνωστικές λειτουργίες την επόμενη ημέρα.
Η συζήτηση γύρω από τα video games και την υγεία δεν είναι καινούργια. Η βιομηχανία των παιχνιδιών έχει τεράστια διείσδυση σε όλες τις ηλικίες και, φυσικά, προκαλεί ανησυχίες. Ορισμένες μελέτες έχουν συνδέσει τα παιχνίδια με αυξημένο άγχος, επιθετικότητα ή διαταραχές ύπνου. Άλλες όμως δείχνουν ότι μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαλείο αποσυμπίεσης και συναισθηματικής ρύθμισης. Η αλήθεια φαίνεται να εξαρτάται από το είδος του παιχνιδιού, τη διάρκεια και τη σχέση του παίκτη με αυτό.
Σε αυτό το πλαίσιο, ερευνητές επιχείρησαν να απομονώσουν έναν κρίσιμο παράγοντα: τι συμβαίνει όταν κάποιος που δεν παίζει συστηματικά εκτίθεται ξαφνικά σε ένα απαιτητικό παιχνίδι λίγο πριν κοιμηθεί. Η υπόθεση ήταν ότι η έντονη γνωστική πρόκληση ίσως επηρεάζει τον ύπνο όχι αρνητικά, αλλά προσαρμοστικά, λόγω της ανάγκης του εγκεφάλου να επεξεργαστεί νέες πληροφορίες.
Gaming vs τηλεόραση: Τι δείχνει η σύγκριση
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε νεαρούς ενήλικες που ουσιαστικά δεν είχαν σχέση με το gaming. Για μία εβδομάδα καταγράφηκαν οι συνήθειες ύπνου τους, με τη βοήθεια ειδικών συσκευών και μετρήσεων εγκεφαλικής δραστηριότητας στο σπίτι, ώστε να υπάρχει μια αξιόπιστη «γραμμή αναφοράς». Παράλληλα, αξιολογήθηκαν οι γνωστικές τους επιδόσεις και η ψυχική τους κατάσταση.
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες μπήκαν σε δύο διαφορετικές φάσεις. Στην πρώτη, περνούσαν μία ώρα πριν τον ύπνο βλέποντας μια τηλεοπτική σειρά δράσης. Στη δεύτερη, αφιέρωναν τον ίδιο χρόνο παίζοντας ένα απαιτητικό παιχνίδι δράσης, όπως το Call of Duty. Με αυτόν τον τρόπο, οι ερευνητές μπορούσαν να συγκρίνουν την παθητική χρήση περιεχομένου με την ενεργή συμμετοχή.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα ήταν μάλλον απρόσμενα. Η ποιότητα του ύπνου δεν επηρεάστηκε αρνητικά από το gaming. Ο χρόνος που χρειάζονταν οι συμμετέχοντες για να αποκοιμηθούν, η διάρκεια του βαθύ ύπνου και οι νυχτερινές αφυπνίσεις παρέμειναν σταθερά. Με απλά λόγια, ο οργανισμός δεν «διαταράχθηκε» από την ένταση του παιχνιδιού, όπως συχνά πιστεύεται.
Αντίθετα, η τηλεόραση φάνηκε να σχετίζεται με ελαφρώς χαμηλότερη αποδοτικότητα ύπνου. Παρότι οι συμμετέχοντες ένιωθαν πιο νυσταγμένοι μετά την παρακολούθηση, αυτό δεν μεταφράστηκε σε καλύτερο ύπνο. Το ενδιαφέρον είναι ότι η αυξημένη εγρήγορση μετά το gaming δεν οδήγησε σε δυσκολία ύπνου.
Πώς ο εγκέφαλος «προστατεύει» τον ύπνο
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλος. Όταν καλείται να μάθει κάτι καινούριο και απαιτητικό, «επενδύει» περισσότερο στην ποιότητα του ύπνου, ώστε να επεξεργαστεί και να αποθηκεύσει τις πληροφορίες. Με άλλα λόγια, το ίδιο το παιχνίδι ίσως ενεργοποίησε μηχανισμούς που προστατεύουν τον ύπνο αντί να τον υπονομεύουν. Αυτή η υπόθεση ενισχύεται και από τα τεστ που έγιναν την επόμενη ημέρα. Οι συμμετέχοντες είχαν καλύτερες επιδόσεις σε ασκήσεις οπτικοχωρικής μνήμης μετά τις συνεδρίες gaming. Πρόκειται για την ικανότητα να συγκρατείς και να διαχειρίζεσαι οπτικές πληροφορίες, κάτι που χρησιμοποιείται έντονα σε παιχνίδια με γρήγορη δράση και πολλαπλά ερεθίσματα.
Παράλληλα, καταγράφηκε και μια μείωση στα επίπεδα καθημερινού στρες. Οι συμμετέχοντες ένιωθαν πιο χαλαροί μετά τις ημέρες που έπαιζαν, σε σύγκριση τόσο με την αρχική περίοδο όσο και με τη φάση της τηλεόρασης. Αυτό δείχνει ότι η ενεργή εμπλοκή σε ένα ψηφιακό περιβάλλον μπορεί να λειτουργήσει ως αποτελεσματική «αποφόρτιση» από την πίεση της ημέρας.
Στο μέλλον, οι επιστήμονες σκοπεύουν να εξετάσουν αν διαφορετικά είδη παιχνιδιών —όπως τα puzzle ή τα παιχνίδια στρατηγικής— έχουν διαφορετική επίδραση στον ύπνο. Αν επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, ίσως δούμε ακόμη και εξατομικευμένες «ρουτίνες gaming» ως μέρος μιας υγιεινής καθημερινότητας. Προς το παρόν, φαίνεται ότι ένα σύντομο παιχνίδι πριν τον ύπνο δεν είναι απαραίτητα εχθρός — ίσως να είναι και σύμμαχος.
